WŁĄCZ SIĘ!

Udział społeczny w tworzeniu lokalnych strategii
i planów energetycznych

Jaki jest cel projektu?

Projekt pt. „Udział społeczny w tworzeniu lokalnych strategii i planów energetycznych”, realizowany przez Instytut na rzecz Ekorozwoju, Fundację Pole Dialogu i duńskiego partnera INFORSE – Europe (wrzesień 2012 – wrzesień 2014) zakłada przetestowanie, wdrożenie i upowszechnienie narady obywatelskiej – innowacyjnej metody udziału społecznego.

Głównym celem projektu jest zwiększenie partycypacji obywateli na przykładzie tworzenia lokalnych planów i strategii energetycznych, czyli w procesach, w których zazwyczaj ich głos jest przez lokalne władze pomijany, a oni sami nie są nimi zainteresowani.

Do kogo skierowany jest projekt?

Projekt skierowany jest do mieszkańców 4 gmin województwa lubelskiego, gdzie tylko kilka gmin posiada lokalne strategie energetyczne, a dokonując wyboru zaopatrzenia gminy w energię, rzadko kiedy uwzględnia się wpływ na lokalny rozwój gospodarczy, koszty, miejsca pracy, wpływy do budżetu czy poprawę jakości powietrza. Co więcej, mieszkańcy województwa lubelskiego nie są szczególnie aktywni społecznie, jednak deklarują, że gdyby utworzono partnerstwo między mieszkańcami a władzami w kwestiach energetycznych, osobiście włączyliby się w działania podejmowane w ich gminie. Wśród odbiorców projektu znajdują się też lokalne organizacje, które wzmocnią się nabywając wiedzę i kompetencje przydatne w dalszej działalności.

Dlaczego warto się włączyć?

Przed Polską stoi wyzwanie zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa energetycznego na kolejne kilkadziesiąt lat. Dziś decyzje dotyczące struktury źródeł energii zapadają praktycznie bez społecznego udziału. Proces tworzenia założeń do planów zaopatrzenia gminy w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe jest okazją do udziału! Decyzje władz lokalnych przekładają się później na rachunki za energię, co jest szczególnie ważne w sytuacji występującego szeroko ubóstwa energetycznego. Udział społeczny zwiększa także szansę na zapewnienie sobie stabilności dostaw energii po konkurencyjnych cenach, tworzenie lokalnych miejsc pracy, poprawę jakości życia i stanu środowiska.

Jak będzie przebiegał projekt?

Działania podzielone są na dwa etapy: pilotaż w Rejowcu Fabrycznym oraz kontynuację w trzech gminach, które zostaną wybrane w trakcie projektu. W trakcie pierwszego etapu projektu do lokalnych organizacji i samorządów z woj. lubelskiego rozesłane zostaną ankiety służące rozpoznaniu zainteresowania i gotowości do udziału w projekcie. Po konsultacji wyników z ekspertami Partnerzy dokonają wyboru trzech gmin, w których nastąpi wdrożenie metody narady obywatelskiej. Działania w każdej gminie będą przebiegać według zbliżonego schematu, a doświadczenia z pilotażu pozwolą na jeszcze lepszą współpracę z kolejnymi gminami w projekcie.

Narada Obywatelska – jak to działa?

Narady obywatelskie dają mieszkańcom gmin możliwość udziału w debacie dotyczącej tematów istotnych dla przyszłości gminy. W projekcie WŁĄCZ SIĘ skupimy się na zagadnieniach związanych z energetyką, jednak techniki partycypacji, z którymi zapoznają się obywatele będą mogły być przez nich wykorzystywane także w innych kwestiach.

W ramach przygotowania do przeprowadzenia narady obywatelskiej w gminie lokalne organizacje oraz przedstawiciele samorządu wezmą udział w praktycznych warsztatach, podczas których zapoznają się z tą metodą oraz z technikami przydatnymi podczas prowadzenia debat i spotkań publicznych.

Podstawą narady jest Panel Obywatelski – grupa 15 osób, które będą dyskutować nad przyszłością energetyczną swojej gminy. Nabór do Panelu będzie się odbywał w specjalnie w tym celu zorganizowanym punkcie informacyjno-konsultacyjnym, gdzie mieszkańcy będą mogli uzyskać wszystkie niezbędne informacje oraz wypełnić ankietę zgłoszeniową.

Członków Panelu Obywatelskiego czekają cztery spotkania łączące warsztaty z integracji, pracy w grupie, komunikacji i prezentacji z dyskusjami nad lokalnymi zagadnieniami energetycznymi, podczas których wypracują tezy na temat optymalnego rozwoju energetyki w swojej gminie. Udział w warsztatach zostanie potwierdzony certyfikatem.

Stanowisko wypracowane podczas spotkań Panelu zostanie zaprezentowane szerszej publiczności podczas wysłuchania publicznego otwartego dla wszystkich mieszkańców gminy, z udziałem przedstawicieli władz samorządowych, dziennikarzy i ekspertów. Lokalna społeczność będzie mogła zadać pytania ekspertom, przedstawić swoje wątpliwości i uwagi do tez przedstawionych przez Panel.

Następnie, wciągu 2 tygodni od wysłuchania publicznego członkowie Panelu sformułują społeczne rekomendacje w sprawie gminnej strategii energetycznej, prezentując stanowisko ukształtowane w wyniku narady obywatelskiej. Rekomendacje zostaną przekazane przedstawicielom władz i mediom.

Najbardziej aktywni członkowie Paneli obywatelskich wszystkich gmin biorących udział w projekcie wezmą udział w wizycie studyjnej do Danii. Podczas wizyty uczestnicy przekonają się jak wygląda udział społeczny w sprawach energetycznych w duńskich gminach. Wnioskami podzielą się z pozostałymi członkami Paneli w Polsce – po to żeby wspólnie wykorzystać je w dalszych działaniach i zachęcić lokalną społeczność do współpracy.

A co dla młodzieży?

W każdej z 4 gmin uczestniczących w projekcie zorganizowany zostanie konkurs dla uczniów szkół gimnazjalnych na plakat promujący oszczędne korzystanie z energii. Przybliży on kwestie energetyczne młodzieży szkolnej, a także nauczycielom i rodzicom. Wykonane przez uczniów plakaty zostaną ocenione i nagrodzone przez komisję konkursową, a następnie w każdej gminie zostanie zorganizowana wystawa 10 wyróżnionych prac konkursowych. Uroczyste rozdanie nagród odbędzie się przy okazji wysłuchania publicznego, dzięki czemu więcej osób zapozna się pracami laureatów.
Ponadto, podczas konferencji wojewódzkiej podsumowującej projekt odbędzie się wystawa najlepszych plakatów z 4 gmin. Galeria wyróżnionych prac będzie dostępna się także w Internecie – na stronie projektu oraz na Facebooku.

Jak podzielimy się osiągnięciami?

Projekt przewiduje przygotowanie publikacji łączącej opis metody z przykładem jej praktycznego zastosowania w gminie pilotażowej. Publikacja posłuży do celów informacyjnych i rekrutacyjnych podczas realizacji projektu, a także pozwoli nam rozpowszechnić metodę w innych gminach, a nawet województwach.

Projekt zakończy konferencja wojewódzka, upowszechniająca rezultaty projektu wśród przedstawicieli innych gmin woj. lubelskiego. Wystąpią na niej Partnerzy projektu, eksperci ds. udziału społecznego i energetyki oraz przedstawiciele gmin uczestniczących w projekcie, którzy podzielą się swoimi doświadczeniami z udziału w naradzie obywatelskiej. Konferencji towarzyszyć będzie wystawa najlepszych plakatów przygotowanych przez uczestników konkursu dla gimnazjalistów.

ZACHĘCAMY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE!
Jeśli uważasz, że w Twojej gminie
potrzebna jest narada obywatelska – zgłoś się do nas.
Wspólnie możemy wiele osiągnąć.